«اربابان سرنوشت خویش»؛ پنج‌شنبه‌ای که چشم کانادا به بودجه دولت است

روز پنج‌شنبه ۵ نوامبر، فرانسوا-فیلیپ شامپاین، وزیر دارایی کانادا، بودجه ۲۰۲۶ را به مجلس عوام می‌برد؛ سندی با عنوان «اربابان سرنوشت خویش» که دولت می‌گوید بازتاب دوره‌ای از «دگرگونی و عدم قطعیت عمیق» است. این عنوان برگرفته از شعار «maîtres chez nous» در کارزار انتخاباتی ژان لساژ در کبک در سال ۱۹۶۲ است و دولت کارنی می‌خواهد با آن، پیام استقلال اقتصادی کانادا را در برابر امریکایی پرنوسان‌تر برجسته کند.

این دومین بودجه پاییزی دولت کارنی است؛ دولتی که از یک سال پیش، بازسازی اقتصاد و روابط تجاری کانادا را با هدف کاهش وابستگی به ایالات متحده در دستور کار گذاشته است. بودجه در شرایطی ارائه می‌شود که دفتر بودجه پارلمان، کسری بودجه سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ را حدود ۶۳٫۳ میلیارد دالر پیش‌بینی کرده است؛ کسری‌ای که به گفته این دفتر، در سال بعد به حدود ۷۰٫۲ میلیارد دالر می‌رسد. در چنین فضایی، پرسش اصلی این است که دولت میان انضباط مالی و هزینه برای رشد، کدام را برمی‌گزیند.

چشم‌ها به چند محور دوخته شده است: مالیات، مسکن و هزینه‌های زندگی. حسابداران رسمی انتاریو در مشورت‌های پیش از بودجه، خواستار اصلاح‌های مالیاتی هدفمند برای رشد، ساده‌سازی قانون مالیات بر درآمد و تعهد به بازبینی مستقل و جامع نظام مالیاتی شده‌اند. در بخش مسکن نیز، رکود ساخت‌وساز و کمبود عرضه، به‌ویژه در انتاریو و بریتیش کلمبیا، از دغدغه‌های اصلی است؛ انجمن‌های ساختمانی هشدار داده‌اند که خط لوله ساخت مسکن در حال کوچک شدن است.

برای مردم انتاریو، هفته جاری نشانه‌هایی از فشار هزینه‌های زندگی را نیز با خود دارد: قیمت برق انتاریو از یکم نوامبر حدود ۴ تا ۷ درصد پایین آمده، اما تخفیف برق انتاریو نیز به ۱۵٫۷ درصد کاهش یافته و در یک ماه معمول ۷۰۰ کیلووات‌ساعتی، حدود ۲۳ دالر از قبض کم می‌کند، در حالی که زمستان گذشته این تخفیف حدود ۳۶ دالر بود. از ۱۵ نوامبر تا ۳۰ آوریل نیز شرکت‌های برق انتاریو نمی‌توانند خانه‌ای را به‌دلیل عدم پرداخت قطع کنند و تعلیق مالیات فدرال بر بنزین، ۱۰ سنت در هر لیتر را تا ۳۱ ژانویه ۲۰۲۷ پایین نگه می‌دارد.

یک نکته را نباید از یاد برد: بودجه تا تصویب پارلمان، تنها یک پیشنهاد است و بسیاری از تدبیرهای آن نه روز اعلام، بلکه از اول ژانویه یا سال مالیاتی بعد آغاز می‌شود. با این حال، سند پنج‌شنبه نخستین تصویر بزرگ از برنامه دولت برای مالیات، مسکن و هزینه‌های زندگی در سال ۲۰۲۷ خواهد بود؛ تصویری که چشم میلیون‌ها کانادایی به آن است.