تحلیل: کانادا میان واشنگتن و بروکسل؛ بودجه‌ای برای زمانه‌ای که شریک قدیمی، غیرقابل پیش‌بینی شده است

کانادا در یک هفته، چند خبر را هم‌زمان تجربه می‌کند: افزایش ربع‌درصدی نرخ بهره که قسط وام خانوارها را تکان داده است، بودجه دولت فدرال که پنجشنبه پیش روست، انتخابات میان‌دوره‌ای امروز امریکا که سرنوشت کنگره را رقم می‌زند، و چارچوب مونترال با اروپا بر مبنای «وابستگی بدون الحاق». هر یک جداگانه خبر است؛ کنار هم، تصویری است از قدرتی میانه که ریسک‌هایش را از نو قیمت می‌گذارد.

نخست اقتصاد: افزایش نرخ بهره، پیش از بودجه، خانوارها را تحت فشار گذاشته است و نظرسنجی انتاریو — پیشتازی محافظه‌کاران و نارضایتی از مدیریت آموزش از سوی فورد — نشان می‌دهد بی‌صبری داخلی نیز بالاست. دولت فدرال در آستانه بودجه، میان سه گزینه است: تحریک، انضباط، یا دشوارترین گزینه — صداقت درباره هر دو. وسوسه سیاسی، وعده تسکینی است که بودجه توان پرداختش را ندارد.

سپس ژئوپلیتیک: چارچوب مونترال با اروپا، پاسخ کانادا به واشنگتنِ غیرقابل پیش‌بینی است: پیوند عمیق‌تر با بروکسل، بی‌آن‌که به چیزی ملحق شود. پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، اتاوا باید کنگره تازه را بخواند: تجارت، تعرفه‌ها و پرونده مرزی. به باور نگارنده، راهبرد کانادا روشن‌تر می‌شود — بازار امریکا را نگه دار، اما آن را با شراکت‌های اروپایی بیمه کن، تا هیچ انتخاباتی در جنوب مرز نتواند رفاه کانادا را گروگان بگیرد.

زاویه انتاریو نیز نباید از نظر دور بماند: دولت فدرالی که تحول وعده می‌دهد، باید از استان‌هایی بگذرد که رأی‌دهندگانشان از خدمات، پیشاپیش بی‌صبرند. فدراسیون، گلوگاه هر راهبرد بزرگ است.

بودجه پنجشنبه نشان خواهد داد اتاوا کدام راه را برمی‌گزیند. به باور نگارنده، کانادا در ۲۰۲۶ نه در بحران، بلکه در آزمون است: آزمون این‌که آیا کشوری میانه‌قدرت می‌تواند هم‌زمان با واشنگتنِ غیرقابل پیش‌بینی، بروکسلِ محتاط و خانوارهای تحت فشار، راه خود را برود.

نویسنده: مختار نگاه