آلمان میخواهد تا ۲۰۳۰ «ملت هوش مصنوعی» شود — و برای این کار، دست کانادا را گرفته است. در نشست دو روزهٔ هوش مصنوعی در برلین (۲ و ۳ نوامبر)، وزیر دیجیتال آلمان، کارستن ویلدبرگر، اعلام کرد که نهاد تازهٔ ایمنی هوش مصنوعی آلمان (AISI Deutschland) با کانادا همکاری میکند. صدراعظم فریدریش مرتس در همان نشست هشدار داد که آلمان در «توفان تحول فناورانه» گرفتار شده و اروپا دارد زمان را برای جبران عقبماندگی از دست میدهد.
پیام مرتس روشن بود: کشورهایی که هوش مصنوعی خودشان را نسازند، کنترل را به تأمینکنندگان بیرونی میسپارند. او از «حاکمیت دیجیتال» سخن گفت — اینکه هوش مصنوعی دارد در تاروپود اقتصاد جا میافتد و تکیه بر دیگران، وابستگی میسازد. نهاد تازه که اوایل سپتامبر ۲۰۲۶ در برلین گشوده شد و بر دو نهاد فدرال — ادارهٔ فدرال امنیت اطلاعات و آژانس فدرال شبکه — بنا شده، قرار است همین شکاف را پر کند؛ گروه کاری دولت هم هدف «ملت هوش مصنوعی تا ۲۰۳۰» را تعیین کرده و آلمان در راهاندازی «ابتکار اروپایی هوش مصنوعی مرزی» هم نقش داشته است.
انتخاب کانادا بهعنوان همکار، تصادفی نیست. کانادا از نخستین امضاکنندگان پیمان ایمنی هوش مصنوعی پاریس است و آلمان — با همهٔ سخنرانیهایش دربارهٔ حاکمیت دیجیتال — آن پیمان را امضا نکرده است. همکاری دوجانبه با کانادا راهی است برای آلمان که بدون پیوستن به پیمان، به استانداردهای ایمنی نزدیک شود؛ و برای کانادا، شریکی صنعتی در قلب اروپا. زمانی برای این همکاری اعلام نشده، و همین سکوت نشان میدهد که کار هنوز در آغاز است.
پرسش بزرگتر این است که آیا یک نهاد دولتی میتواند شکافی را ببندد که ریشهاش سرمایهٔ خصوصی و توان محاسباتی است. نقطهٔ قوت آلمان مهندسی صنعتی است — کارخانهها، ماشینها، زنجیرهٔ تأمین — نه چتباتهای مصرفی. اگر هوش مصنوعی آلمان بر صنعت سوار شود، «ملت هوش مصنوعی» میتواند معنای واقعی پیدا کند؛ اگر این نهاد فقط یک تابلوی تازه بر دیوار برلین باشد، تا ۲۰۳۰ چیزی جز یک شعار نمیماند. کانادا در این راه، آزمایش خوبی برای جدیت آلمان است.
ظاهر منتظر
نظرات (0)