هوش مصنوعی مقصر نیست؛ آمار کانادا می‌گوید استخدام جوانان به دلیلی دیگر کم شده است

در ماه‌های گذشته، یک اتهام ساده در همه‌جا شنیده می‌شد: هوش مصنوعی، کار جوانان را گرفته است. اما پژوهشی تازه از اداره آمار کانادا می‌گوید داستان، این‌گونه نیست. این پژوهش که ۲۸ اکتبر منتشر شد، نخستین بررسی این اداره است که استخدام و اخراج را از هم جدا می‌کند؛ و نتیجه‌اش روشن است: از زمان آمدن چت‌جی‌پی‌تی در نوامبر ۲۰۲۲، «هیچ نشانه گسترده‌ای» از کاهش استخدام یا افزایش اخراج به‌خاطر هوش مصنوعی دیده نمی‌شود.

پژوهشگران، تحسین مهدی و مارک فرنت، داده‌های «نظرسنجی نیروی کار» از ژانویه ۲۰۰۶ تا آگست ۲۰۲۶ را بررسی کردند. استخدام جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله در همه گروه‌ها کم شده است؛ اما بیشترین افت، نه در شغل‌هایی که هوش مصنوعی می‌تواند جای انسان را بگیرد، که در شغل‌هایی است که کمترین تماس را با هوش مصنوعی دارند: از ۴٫۰ درصد به ۳٫۳ درصد. در شغل‌های مکمل هوش مصنوعی، از ۲٫۹ به ۲٫۵ درصد؛ در شغل‌های در معرض جایگزینی، از ۳٫۲ به ۳٫۰ درصد. حتی در شغل‌های پرکدنویسی، که استخدام از ۲٫۵ به ۱٫۹ درصد افت کرده، این کاهش از اوایل ۲۰۲۲ آغاز شد؛ پیش از آمدن چت‌جی‌پی‌تی، و پس از استخدام‌های افراطی دوران کرونا.

پس اگر هوش مصنوعی مقصر نیست، چه چیزی جوانان را بیکار کرده است؟ پژوهش، سه عامل دیگر را نام می‌برد: سازگاری پس از کرونا، تغییر جمعیت با موج مهاجرت، و تنش‌های تجاری. در همین حال، شرکت‌ها هم در حال تغییرند: مایکروسافت به نزدیک به ۶۰ هزار کارمند خود پیشنهاد خروج داوطلبانه داده است؛ و در میان آن دسته از تصمیم‌گیرندگان استخدام که گفته‌اند هوش مصنوعی بر تصمیم‌شان اثر گذاشته، ۲۶ درصد شمار کمتری نیروی تازه‌کار می‌گیرند. اما این، همه داستان نیست؛ و آمار کانادا می‌گوید داستان بزرگ‌تر، جای دیگری است.

برای جوانان افغانستانی در کانادا، این خبر هم هشدار است و هم امید. هشدار، از آن رو که رقابت در بازار کار سخت‌تر شده است؛ و امید، از آن رو که دشمن، یک ربات نیست. دشمن، اقتصادی است که پس از کرونا هنوز نفسش جا نیامده است؛ و در چنین اقتصادی، مهارت، زبان، و شبکه، هنوز مهم‌ترین سرمایه‌اند. هوش مصنوعی، ابزار است؛ نه قاضی. و جوانی که ابزار را بشناسد، از آن عقب نمی‌ماند.

نویسنده: مختار نگاه