واشنگتن تقسیم شد؛ دموکراسی نفس کشید

سه‌شنبه ۳ نوامبر، امریکا رای داد و واشنگتن تقسیم شد. دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای، هر دو مجلس کنگره را به دست آوردند: در سنا، ۵۴ کرسی در برابر ۴۴، با هفت پیروزی در ایالت‌هایی که تا دیروز قلعه جمهوری‌خواهان شمرده می‌شدند؛ در تگزاس، جیمز تلاریکو برای نخستین‌بار از ۱۹۸۸، یک دموکرات را به سنا فرستاد؛ در کانزاس، آدام همیلتون برای نخستین‌بار از دهه ۱۹۳۰؛ در کارولینای جنوبی، اوهایو، مِین، کارولینای شمالی و آیووا نیز کرسی‌ها جابه‌جا شدند؛ و در مجلس نمایندگان، دست‌کم ۳۱ کرسی به دست دموکرات‌ها افتاد. این، یک پیروزی انتخاباتی نبود؛ این، یک داوری بود.

اما این داوری، نه موجی ایدئولوژیک، که حکمی درباره معیشت بود. رای‌دهندگان، بیش از هر چیز، از قیمت‌ها شکایت داشتند؛ از هزینه زندگی، از اجاره، از خرید روزانه. حزب حاکم را نه به‌سبب شعارهایش، که به‌سبب سفره‌اش تنبیه کردند. این، زیباترین درس دموکراسی است: در دموکراسی، رای‌دهنده نیازی ندارد که فیلسوف باشد؛ کافی است که شهروند باشد، و شهروند، وقتی جیبش خالی می‌شود، صندوق رای را به دادگاه بدل می‌کند. آنان که گمان می‌کردند دموکراسی امریکا مرده است، فراموش کرده بودند که دموکراسی، نه در تالارهای واشنگتن، که در صف‌های رای‌گیری زنده است.

با این همه، نباید این پیروزی را بیش از آنچه هست، خواند. واشنگتن تقسیم شده است، نه متحد؛ و تقسیم‌شدن، به معنای بن‌بست نیز هست. دموکرات‌ها ۶۰ کرسی سنا را ندارند که سد فیلی‌باستر را بشکنند؛ رئیس‌جمهور، همچنان ترامپ است؛ و دو سال آینده، دو سال کشمکش، تحقیق و بازخواست خواهد بود، نه دو سال اصلاحات بزرگ. کمیته‌های مجلس، از ژانویه ۲۰۲۷، ابزار احضار و بازرسی در دست خواهند داشت؛ اما ابزار بازرسی، ابزار ساختن نیست. دموکراسی نفس کشید؛ اما نفس‌کشیدن، به معنای دویدن نیست.

برای جهان، و برای ما، پیام این انتخابات روشن است: واشنگتنِ تقسیم‌شده، واشنگتنی محتاط‌تر است؛ سیاست خارجی آن، کمتر ناگهانی و بیشتر قابل‌پیش‌بینی خواهد بود؛ و برای کانادا، این، فرصتی برای تنفس در سایه همسایه‌ای پرهیاهوست. و برای افغانستانی‌ها، درس دیگری در این نتیجه نهفته است: که رای، حتی در تاریک‌ترین روزها، سلاحی است که نمی‌توان آن را مصادره کرد؛ و مردمی که صندوق رای را از دست می‌دهند، نخستین چیزی را که از دست می‌دهند، آینده‌شان است. دموکراسی، کامل نیست؛ اما تا امروز، هیچ نظامی بهتر از آن برای اینکه حاکم را وادار به شنیدن کند، اختراع نشده است.

مختار نگاه