از روز پنجشنبه ۵ نوامبر، پس از آنکه خبرگزاری شین‌هوا دو گوینده انسان‌نمای خود را در پکن معرفی کرد، در شبکه‌های اجتماعی موجی از پست‌ها به راه افتاد که این رونمایی را پایان کار گویندگان انسانی می‌خوانند. در یک پست در «تردز» آمده است که گویندگان انسانی در چین «به‌زودی با این گویندگان انسان‌نما جایگزین می‌شوند»؛ ویدیوهای کوتاه در اینستاگرام و فیس‌بوک نیز با همان لحن، ربات‌ها را «گویندگان تازه» معرفی می‌کنند، بی‌آنکه بگویند نقش انسان در این میان چه می‌شود.
اما آنچه واقعاً رخ داد، چیز دیگری است. شین‌هوا در پنجشنبه ۵ نوامبر، در نشست «هوش مصنوعی و نوسازی چین» در چارچوب هفتمین اجلاس جهانی رسانه‌ها، دو گوینده انسان‌نما به نام‌های «شین‌یو» و «شین‌یان» را معرفی کرد که با همکاری شرکت «یوبی‌تک» ساخته شده‌اند و به گفته شین‌هوا نخستین گویندگان رباتیک جهان‌اند؛ یکی از آن دو همان‌جا روی صحنه خبر آغازین نشست را خواند. طراحی چهره آن‌ها را «جانگ ییمو»، کارگردان نامدار سینمای چین، بر عهده داشته و مغز آن‌ها به «شین‌هوا یودیان»، پیکره خبری بازبینی‌شده این خبرگزاری، متصل است. «چیان تونگ»، مدیر مرکز رسانه‌های نو شین‌هوا، می‌گوید این ربات‌ها «نوع تازه‌ای از شغل تحریریه»اند و روزنامه‌نگاران و ویراستاران همچنان بازیگران اصلی تحریریه باقی می‌مانند.
حکم ما: گمراه‌کننده. رونمایی واقعی است و ربات‌ها واقعاً خبر خواندند؛ اما ادعای جایگزینی انسان، هیچ پشتوانه‌ای ندارد. خود شین‌هوا می‌گوید ربات‌ها «نقشی تازه در تحریریه» دارند، نه اینکه جای روزنامه‌نگار را بگیرند؛ وظیفه آن‌ها ارائه خبر، خروجی چندزبانه و تعامل زنده در خدمت کارکنان تحریریه است. شین‌هوا می‌گوید در سال‌های اخیر بیش از ۲۲۰ ابزار دیجیتال و هوشمند را برای «توانمندسازی روزنامه‌نگاران، نه جایگزینی آن‌ها» معرفی کرده است؛ و در همان نشست، اصل «انسان رهبری می‌کند، ماشین یاری می‌رساند» به‌عنوان مبنای روزنامه‌نگاری هوشمند پذیرفته شد.
این تمایز، فقط بازی با کلمات نیست. اگر ربات خبر بخواند و خطا کند، چه کسی پاسخ‌گو خواهد بود؛ مهندس، خبرگزاری، یا هیچ‌کس؟ پرسش واقعی این رونمایی همین است: تقسیم کار میان انسان و ماشین، نه حذف انسان. مخاطبی که این را بداند، به‌جای ترس از ربات پشت میز خبر، می‌پرسد چه کسی هنوز مسئول خبر است — و این، دقیقاً پرسشی است که روزنامه‌نگاری خوب باید بپرسد.
مختار نگاه
نظرات (0)