هوش مصنوعی کار جوانان کانادایی را گرفته است؛ دیگر برای جوانان شغلی نیست — گمراه‌کننده

ماه‌هاست که جوانان کانادایی از دشواری یافتن کار می‌نالند و در شبکه‌های اجتماعی، انگشت اتهام بیش از همه به‌سوی هوش مصنوعی نشانه رفته است. پست‌های بسیاری می‌گویند هوش مصنوعی جای شغل‌های ورودی را گرفته و جوانان را بیکار کرده است؛ و این روایت، ساده و باورپذیر به نظر می‌رسد: ماشینی که می‌نویسد، برنامه می‌نویسد و پاسخ می‌دهد، چرا جای یک جوان تازه‌کار را نگیرد؟

اما تازه‌ترین پژوهش اداره آمار کانادا می‌گوید این روایت، دست‌کم تاکنون، بی‌اساس است. این پژوهش که ۲۸ اکتبر منتشر شد و نویسندگان آن «تحسین مهدی» و «مارک فرنت»‌اند، نخستین تحلیل این اداره است که استخدام و جدایی از کار را جدا از هم می‌سنجد؛ با داده‌های نظرسنجی نیروی کار از ژانویه ۲۰۰۶ تا اوت ۲۰۲۶. نتیجه روشن است: از زمان ورود عمومی «چت‌جی‌پی‌تی» در نوامبر ۲۰۲۲ تاکنون، «هیچ نشانه گسترده‌ای» از اینکه هوش مصنوعی استخدام را کاهش داده یا اخراج‌ها را افزوده باشد، دیده نشده است. استخدام جوانان ۱۵ تا ۲۹ سال در همه گروه‌های شغلی کم شده است؛ اما بیشترین کاهش، نه در شغل‌هایی که هوش مصنوعی بیشتر آن‌ها را تهدید می‌کند، که در شغل‌هایی با کمترین تماس با هوش مصنوعی رخ داده است؛ از ۴ درصد به ۳٫۳ درصد. در شغل‌های مکمل هوش مصنوعی، از ۲٫۹ به ۲٫۵ درصد؛ در شغل‌های در معرض جایگزینی، از ۳٫۲ به ۳ درصد. در شغل‌های پرکدنویسی نیز استخدام از ۲٫۵ درصد به ۱٫۹ درصد افت کرده است؛ اما این کاهش از اوایل ۲۰۲۲، پیش از آمدن چت‌جی‌پی‌تی، آغاز شده بود.

حکم ما: گمراه‌کننده. اینکه استخدام جوانان کم شده، درست است؛ اما اینکه هوش مصنوعی مقصر آن است، درست نیست. پژوهشگران می‌گویند سازوکارهای دیگری در کارند: پیامدهای پس از کرونا، تغییرهای جمعیتی ناشی از مهاجرت و تنش‌های تجاری. حتی در شغل‌های پرکدنویسی، کاهش استخدام از اوج استخدام‌های افراطی دوران کرونا آغاز شد، نه از ورود چت‌جی‌پی‌تی. «ویت وو»، پژوهشگر اندیشکده «دِیز» در دانشگاه متروپولیتن تورنتو، می‌گوید شواهد روزافزونی نشان می‌دهد که «اثر هوش مصنوعی بر بازار کار کانادا هنوز قابل تشخیص نیست».

این تمایز برای جوانان، به‌ویژه جوانان افغانستانی‌تبار در شهرهایی چون تورنتو و ونکوور، تفاوت میان ترس و تدبیر است. اگر مقصر ماشین باشد، راه‌حل ترسیدن است؛ اگر مقصر رکود استخدام و چرخه اقتصاد باشد، راه‌حل مهارت، زبان و شبکه است. هوش مصنوعی بی‌اثر نیست و روزی اثرش دیده خواهد شد؛ اما امروز، جوانان کانادایی را نه ماشین، که اقتصادی بیکار می‌کند که هنوز پس از کرونا نفسش جا نیامده است.

مختار نگاه