دارلینگتن به بریتانیا و امریکا می‌رسد؛ فناوری راکتور کوچک انتاریو جهانی می‌شود

فناوری راکتور کوچک هسته‌ای دارلینگتن در حال جهانی‌شدن است: شرکت برق انتاریو با یک شرکت لهستانی برای بهره‌برداری از ۱۴ راکتور هم‌سان در بریتانیا توافق کرده و در امریکا نیز نخستین مجوز ساخت برای یک راکتور کوچک تجاری آب‌سبک صادر شده است؛ این در حالی است که انتاریو هفته گذشته ۱۴ قرارداد تازه برای ساخت نخستین راکتور گروه هفت در دارلینگتن امضا کرد.

توافق بریتانیا در ۲۲ اکتبر امضا شد؛ میان اوریجین نیوکلیر، شرکت فرعی شرکت برق انتاریو، و اس‌جی‌ئی اس‌ام‌آر بریتانیا، شرکت بریتانیایی توسعه‌دهنده لهستانی اس‌جی‌ئی. دو طرف با امضای یادداشت تفاهم اعلام کردند که می‌خواهند یک شرکت مشترک برای بهره‌برداری از ناوگانی برنامه‌ریزی‌شده از ۱۴ راکتور BWRX-300 در سه سایت بریتانیا بسازند؛ ناوگانی با توان ۴٫۲ گیگاوات که به گفته شرکت، نزدیک به ۱۱ درصد برق بریتانیا و نیاز نزدیک به هشت میلیون خانه را تأمین می‌کند. نخستین سایت شش راکتور خواهد داشت و نخستین واحد آن برای سال ۲۰۳۴ هدف‌گذاری شده است. این یادداشت هنوز یک قرارداد الزام‌آور نیست و شرکت مشترک هنوز تشکیل نشده است؛ اس‌جی‌ئی امیدوار است در همین ماه نوامبر وارد خط لوله پیشرفته هسته‌ای بریتانیا شود. در امریکا نیز کمیسیون تنظیم مقررات هسته‌ای در ۲۹ سپتامبر به اداره دره تنسی (TVA) مجوز ساخت یک راکتور BWRX-300 در کلینچ ریور، نزدیک اوک ریج در ایالت تنسی، داد؛ نخستین مجوز ساخت برای یک راکتور کوچک تجاری آب‌سبک در امریکا. بررسی این درخواست ۱۴ ماه طول کشید و چهار ماه زودتر از برنامه تمام شد؛ با این حال، اداره دره تنسی هنوز برای بهره‌برداری به مجوز جداگانه نیاز دارد و تاریخ آغاز ساخت را اعلام نکرده است.

در خود دارلینگتن نیز کار ساخت پیش می‌رود: در ۲۲ اپریل، ماژول ۹۵۳ تنیِ پیِ ساختمان راکتور — قطعه‌ای به قطر ۳۷ متر — با یکی از بزرگ‌ترین جرثقیل‌های جهان ۳۵ متر زیر زمین گذاشته شد؛ نخستین بار در کانادا که پی یک ساختمان راکتور به‌صورت یکپارچه و مدولار ساخته شد. کمیسیون ایمنی هسته‌ای کانادا مجوز ساخت را در اپریل ۲۰۲۵ صادر کرده بود؛ شرکت برق انتاریو در ۲۵ مارچ ۲۰۲۶ برای مجوز ۲۰ ساله بهره‌برداری درخواست داد و در ۳۰ مارچ، نخستین نقطه توقف نظارتی برداشته شد تا نصب پی ممکن شود.

این پیشرفت‌ها در حالی است که انتاریو در ششم نوامبر ۱۴ قرارداد به شرکت‌های تورنتوی بزرگ و همیلتن سپرد؛ قراردادهایی که به گفته دولت بیش از ۱۱۰ میلیون دالر به تولید ناخالص داخلی انتاریو می‌افزایند و صدها شغل را پشتیبانی می‌کنند. از میان ۱۴ شرکت، تنها نام سه شرکت علنی شد — آرمسترانگ فلوید تکنالوجی با ۳٫۹ میلیون دالر، هوپر ولدینگ و سنت مری سیمنت — و دولت مجموع ارزش قراردادها را اعلام نکرد. پروژه دارلینگتن در مجموع چهار راکتور با توان ۱۲۰۰ میگاوات خواهد داشت؛ هزینه نخستین واحد نزدیک به ۷٫۷ میلیارد دالر و هر چهار واحد ۲۰٫۹ میلیارد دالر برآورد شده و نخستین برق تا پایان ۲۰۳۰ انتظار می‌رود. دولت فدرال دو میلیارد دالر، انتاریو یک میلیارد دالر و ملت‌های نخستینِ پیمان ویلیامز ۷۰۰ میلیون دالر در این پروژه سرمایه گذاشته‌اند. با این حال، هزینه نهایی محل بحث است و برخی کارشناسان درباره برآورد ۲۰٫۹ میلیارد دالری تردید دارند.

مختار نگاه