انتخابات امریکا هوش مصنوعی را لرزاند؛ از سقوط ۲٫۵ تریلیون دالری تا طرح توقف توسعه

سه‌شنبه ۳ نوامبر، رأی‌دهندگان امریکایی در انتخابات میان‌دوره‌ای، کنترل هر دو مجلس کنگره را به دموکرات‌ها سپردند؛ و تا پنجشنبه همان هفته، بازار سهام پاسخی تند به این نتیجه داد: شاخص «نزدک» در یک روز ۵٫۵۲ درصد سقوط کرد، «اس‌اندپی ۵۰۰» ۴٫۴ درصد افت کرد و به گزارش «دویچه‌وله»، بیش از ۲٫۵ تریلیون دالر از ارزش بازارهای فناوری جهان پرید. شاخص نیمه‌هادی‌های فیلادلفیا ۱۲ درصد و شاخص «نزدک ۱۰۰» ۶٫۴ درصد پایین آمدند و سهام «انویدیا» به‌تنهایی بیش از ۹ درصد افت کرد و بیش از ۴۴۰ میلیارد دالر از ارزش خود را از دست داد؛ هرچند روز جمعه بخشی از این زیان جبران شد.

آنچه بازار را ترساند، تنها نتیجه انتخابات نبود؛ ترس از آنچه پس از آن می‌آید بود. روز ۴ نوامبر، «یاسمین انصاری»، نماینده دموکرات آریزونا، در پیامی نوشت که نخستین دستور کار دموکرات‌ها از روز اول کنگره تازه باید توقف توسعه هوش مصنوعی پیشرفته، قانون‌گذاری برای این صنعت مهارنشده و ممنوعیت «ابرهوش مصنوعی» باشد. او به لایحه‌ای اشاره می‌کند که پیش‌تر روی میز بود: «قانون ممنوعیت ابرهوش مصنوعی» که ۲۳ و ۲۴ سپتامبر از سوی سناتور «برنی سندرز» و نماینده «گرگ کازار» معرفی شد و در کمیته مانده است.

این لایحه، در شکل کنونی‌اش، توقفی موقت بر آموزش سامانه‌های پیشرفته هوش مصنوعی می‌گذارد تا زمانی که یک وزارت تازه هوش مصنوعی، قواعد ایمنی را بنویسد؛ و در بلندمدت، ساخت یا به‌کارگیری سامانه‌هایی را که از توان شناختی انسان فراتر می‌روند، برای همیشه ممنوع می‌کند. اما راه این لایحه تا قانون‌شدن، دراز است: لایحه با پایان کنگره کنونی از میان می‌رود و در ژانویه ۲۰۲۷ باید از نو معرفی شود؛ برای گذر از مجلس سنا به ۶۰ رأی نیاز دارد و می‌تواند با وتوی رئیس‌جمهور روبه‌رو شود. در همین حال، فرمانداران منتخب دموکرات در چند ایالت، از جمله تگزاس که فرماندار منتخب آن وعده توقف تأیید مراکز داده تازه را داده است، نیز به صف مخالفان ساخت‌وساز مراکز داده پیوسته‌اند.

با این همه، گزارشگران هشدار می‌دهند که میان ترس بازار و واقعیت قانون، فاصله‌ای بزرگ است: هیچ قانون تازه‌ای تصویب نشده و به گزارش «دویچه‌وله» و «بلومبرگ»، نگرانی از انتخابات بر تردیدی افزوده شد که پیش‌تر نیز بود — تردید درباره اینکه سرمایه‌گذاری‌های هنگفت در هوش مصنوعی، سرانجام سود هم‌سنگ خود را می‌آورد یا نه. برآورد «یو‌بی‌اس» می‌گوید نزدیک به یک‌سوم توان محاسباتی‌ای که قرار است تا سال ۲۰۲۸ در امریکا به مدار بیاید، اکنون در معرض خطر است. هوش مصنوعی، که تا دیروز تنها موضوع مهندسان و سرمایه‌گذاران بود، از این پس موضوع رأی‌دهندگان و قانون‌گذاران نیز هست؛ و این، شاید مهم‌ترین خبر هفته باشد.

مختار نگاه