آنتالیا؛ اقلیم بدون امریکا

در آنتالیا، نزدیک به دویست کشور برای نجات اقلیم گرد آمده‌اند؛ اما صندلی امریکا خالی است. دولتی که پیمان پاریس را برای دومین بار ترک کرده، امسال هم هیچ هیئت رسمی به کنفرانس نفرستاده است.

کنفرانس سی‌ویکم اقلیم، نهم تا بیستم نوامبر، با ریاست مشترک ترکیه و استرالیا برگزار می‌شود؛ ترکیه میزبان است و استرالیا مذاکرات را رهبری می‌کند. ترکیه این نشست را «کنفرانس اجرا» خوانده است؛ جایی که وعده‌های سال‌های گذشته باید به طرح و پروژه بدل شوند. هدف روشن برق‌رسانی است: رساندن سهم برق به ۳۵ درصد انرژی نهایی جهان تا ۲۰۳۵، از حدود ۲۳ درصد امروز؛ و در مرکز مذاکرات، پول است: هدف ۳۰۰ میلیارد دالری تأمین مالی اقلیم و چشم‌انداز ۱٫۳ تریلیون دالری.

غیبت امریکا، دومین سال پیاپی، فقط یک صندلی خالی نیست. امریکا بزرگ‌ترین منتشرکننده تاریخی گازهای گلخانه‌ای است و تأمین مالی اقلیم بی‌تعهد دولت‌ها معنا ندارد؛ اختلاف بر سر پول، از همان روز نخست، میان کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه بالا گرفته است. اما تصویر کامل این نیست: هیئتی ۱۹ نفره از کنگره امریکا به آنتالیا آمده و بیش از صد فرماندار و شهردار امریکایی هم با پرچم «امریکا همه با هم است» حاضرند. کشوری بزرگ‌تر از دولتش است و برق‌رسانی، دیگر فقط سیاست دولت‌ها نیست؛ جریانی بازاری است که از مرزها گذشته است.

آزمون آنتالیا این است که آیا «اجرا» می‌تواند بی‌واشنگتن زنده بماند. اگر پول به کشورهای آسیب‌پذیر برسد و هدف ۳۵ درصدی پابرجا بماند، نظام کنفرانس‌های اقلیم ثابت می‌کند که از غیبت یک دولت بزرگ‌تر است. اگر نرسد، صندلی خالی، نماد دهه خواهد شد: جهانی که می‌داند چه باید بکند، اما کسی نیست که هزینه‌اش را بپردازد. دانشمندان می‌گویند ۲۰۲۶ به‌احتمال زیاد گرم‌ترین سال ثبت‌شده خواهد بود؛ زمین منتظر مذاکره نمی‌ماند.

مختار نگاه