پاریس برای مهار هوش مصنوعی پیمان بست؛ کانادا در صف اول — امریکا و چین غایب‌اند

روز دوشنبه ۹ نوامبر در پاریس، شش دولت و ده شرکت بزرگ هوش مصنوعی «فراخوان پاریس برای ایمنی و امنیت هوش مصنوعی» را امضا کردند — و کانادا یکی از امضاکنندگان اصلی است. شرکت تورنتویی کوهیر و سازمان لازیروی یوشوا بنگیو، پیشگام هوش مصنوعی مونترال، هم در فهرست‌اند. تعهدها جدی‌اند: آزمون‌های مشترک برای مدل‌های پیشرفته، گزارش‌دهی حوادث، افشای خطرها و دکمهٔ توقف اضطراری. اما پرسش این است: پیمانی که دو ابرقدرت هوش مصنوعی — امریکا و چین — در آن نیستند، چقدر می‌ارزد؟
شش دولت امضاکننده بحرین، کانادا، فنلند، فرانسه، ناروی و هالند‌اند. ده شرکت: انتروپیک، بلک فارست لبز، کوهیر (تورنتو)، دومین، هاگینگ فیس، مایکروسافت، میسترال ای‌آی، اوپن‌ای‌آی، ساکانا ای‌آی و سینتزیا. جامعهٔ مدنی امضاکننده شامل لازیروی یوشوا بنگیو — دانشمند مونترالی و از پدران یادگیری عمیق — سیفرای‌آی، ای‌آی سیفتی کانکت و ایفری است. بیانیه همچنان برای امضاهای تازه باز است و به‌روز می‌شود.
تعهدهای اصلی: چارچوب مشترک برای ارزیابی و مدیریت ریسک مدل‌های مرزی؛ آزمون‌های قابل‌مقایسه؛ تبادل اطلاعات دربارهٔ حوادث جدی و سامانه‌های هشدار زودهنگام؛ افشای قابلیت‌ها و محدودیت‌های مدل‌ها از سوی توسعه‌دهندگان؛ پشتیبانی از ارزیابی مستقل؛ و حفظ سازوکار توقف عملیات مدل‌ها. دولت‌ها نیز به حفاظت از افشاگران متعهد شدند. بیانیه بر فرایند هیروشیما، تعهدهای ایمنی مرزی نشست سئول، نشست اویان گروه هفت و نشست ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ شورای امنیت سازمان ملل دربارهٔ هوش مصنوعی بنا شده است.
اما سه غایب بزرگ‌اند: امریکا، بریتانیا و چین در میان امضاکنندگان نیستند — و غیبت دو ابرقدرت هوش مصنوعی، مهم‌ترین نقطهٔ ضعف پیمان است. و یک احتیاط دیگر: این بیانیه یک بیانیهٔ همکاری است، نه قانون تازه؛ تضمین نمی‌کند که محصولات همهٔ امضاکنندگان یک استاندارد فنی یکسان داشته باشند. با این همه، برای کانادا — با کوهیر تورنتو و بنگیوی مونترال — این پیمان فرصتی است که در میز تصمیم‌گیری جهانی هوش مصنوعی، در صف اول بنشیند؛ حتا اگر میز هنوز ناقص باشد.
مختار نگاه