ابوظبی؛ گفت‌وگو، حتا وقتی پیروزی در کار نیست

امروز در ابوظبی، پس از نه ماه سکوت، اوکراین و روسیه دوباره سر یک میز نشستند؛ با میانجی‌گری امریکا. نه آتش‌بسی در کار است، نه توافقی در افق؛ و با این حال، همین نشستن، خودِ خبر است.

این دور دو روزه، دهم و یازدهم نوامبر، نخستین گفت‌وگوی سه‌جانبه از فبروری است. هیئت امریکا را استیو ویتکاف و جرد کوشنر رهبری می‌کنند؛ روسیه را ولادیمیر مدینسکی، دستیار پوتین؛ و اوکراین را رستم عمروف، با حضور کیریلو بودانوف. پیش از میز سه‌جانبه، هیئت اوکراین با نمایندگان بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ناتو و کمیسیون اروپا هم دیدار کرد. دستور کار، تضمین‌های امنیتی و ترتیبات پس از جنگ است، نه آتش‌بس فوری.

خود بودانوف، رئیس دفتر رئیس‌جمهور اوکراین، پیشاپیش گفته است که از این دور پیشرفتی بزرگ انتظار ندارد؛ این گفت‌وگوها «نهایی و سرنوشت‌ساز» نیستند. اما او ازسرگیری گفت‌وگوی رو در رو را به‌خودی‌خود گامی مهم خوانده است. کوشنر هم نوشته که واشنگتن به‌دنبال «راه‌حلی از راه مذاکره» است که اوکراینی مستقل، امن و آباد را در محیطی امنیتی باثبات‌تر ممکن کند. شکاف همچنان همان است که بود: مسکو خواهان شرایط سرزمینی و امنیتی است که کی‌یف نمی‌پذیرد، و کی‌یف تضمین‌های نیرومند غربی و آتش‌بس را پیش‌شرط می‌داند.

در جنگی که به پنجمین زمستان خود نزدیک می‌شود، دیپلماسی را نه با پیروزی‌های بزرگ، که با ماندگاری میز می‌سنجند. آزمون ابوظبی این نیست که در دو روز صلح امضا شود — نخواهد شد — بلکه این است که آیا گفت‌وگو به روندی بدل می‌شود یا فقط دو روز عکس یادگاری می‌ماند. ضعف آشکار اینجاست که اروپا در اتاق کناری نشسته است، نه سر میز اصلی؛ اما میزی که پابرجا بماند، حتا بی‌نتیجه، از سکوتی بهتر است که هر روز جان می‌گیرد.

مختار نگاه