مهاجرت برای بسیاری از جوانان افغانستان تنها به معنای ترک خانه، خانواده و سرزمین نیست؛ گاهی به معنای فاصلهگرفتن از رؤیاهایی است که سالها برای رسیدن به آنها تلاش کردهاند. جوانانی که در مسیر زندگی تازه قرار میگیرند، ناگزیرند میان نیازهای روزمره، دشواریهای اقتصادی و علاقههای شخصی خود تعادل برقرار کنند. با این حال، برخی از آنان تلاش میکنند حتی در دورترین نقطه از وطن، پیوند خود را با هنر و حرفهای که دوست دارند، حفظ کنند. حسیب رسولی، بازیگر جوان افغان، یکی از چهرههایی است که علاقه به سینما را در مسیر زندگی خود دنبال میکند. او در سال ۲۰۰۳ میلادی در کابل به دنیا آمده و تحصیلاتش را در لیسهٔ استقلال این شهر به پایان رسانده است. نام حسیب رسولی در میان بازیگران فیلم سینمایی «پرورشگاه» (Parwareshgah)، ساختهٔ شهر بانو سادات، دیده میشود؛ اثری که در سال ۲۰۱۹ تولید شد و در همان سال برای نخستینبار در بخش «دوهفتهٔ کارگردانان» جشنوارهٔ بینالمللی فیلم کن به نمایش درآمد. حضور در این فیلم، حسیب را در کنار گروهی از بازیگران جوان افغان قرار داد که در بازنمایی بخشی از تاریخ اجتماعی و سیاسی افغانستان نقش داشتند. «پرورشگاه» از جمله آثاری است که با نگاهی به زندگی کودکان و نوجوانان در افغانستان، تجربههای شخصی و تحولات تاریخی این کشور را به تصویر میکشد. فیلم «پرورشگاه» داستان نوجوانی به نام قدرت را روایت میکند که در اواخر دههٔ ۱۹۸۰ میلادی در خیابانهای کابل زندگی میکند و از فروش غیرقانونی تکتهای سینما امرار معاش دارد. قدرت علاقهٔ فراوانی به فیلمهای بالیوود دارد و در خیال خود، صحنههای فیلمهای مورد علاقهاش را زندگی میکند. اما پس از دستگیری توسط پولیس، به پرورشگاهی تحت مدیریت شوروی منتقل میشود؛ جایی که با زندگی تازه، دوستیها، رقابتها و دشواریهای متفاوتی روبهرو میشود. در پسزمینهٔ داستان، افغانستان در آستانهٔ تحولات سیاسی بزرگی قرار دارد و تغییرات بیرون از دیوارهای پرورشگاه، زندگی کودکان و نوجوانان داخل آن را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. حسیب رسولی پس از سقوط نظام جمهوری در افغانستان، مسیر مهاجرت را در پیش گرفت؛ مسیری که برای بسیاری از جوانان افغانستان با تغییر ناگهانی شرایط زندگی، دوری از محیط آشنا و ضرورت آغاز دوباره همراه بوده است. برای جوانانی که در عرصههای هنری فعالیت میکنند، مهاجرت میتواند دشواریهای بیشتری نیز به همراه داشته باشد. فاصله از محیط فرهنگی، محدودیت فرصتهای کاری، دشواری برقراری ارتباط با صنعت سینما و نیاز به تأمین هزینههای زندگی، از جمله مسائلی است که میتواند ادامهٔ فعالیت هنری را با چالش روبهرو کند. با این حال، علاقه به سینما برای حسیب رسولی همچنان بخشی از مسیر زندگی او باقی مانده است. او در کنار تلاش برای ساختن زندگی تازه، میکوشد ارتباط خود را با هنر هفتم حفظ کند و تجربهٔ بازیگری خود را به حضور در یک فیلم محدود نسازد. یکی از بخشهای قابل توجه مسیر هنری حسیب، علاقهٔ او به ادامهٔ فعالیت در عرصهٔ بازیگری و همچنین تجربهٔ نوشتن فیلمنامه است. او تاکنون یک فیلمنامه نوشته است؛ تجربهای که نشان میدهد علاقهاش به سینما تنها به حضور در مقابل دوربین محدود نمیشود و به دنیای داستانپردازی نیز توجه دارد. با این حال، علاقهٔ اصلی او در ادامهٔ مسیر هنری، فراهمشدن فرصت برای همکاری با کارگردانان دیگر و حضور در آثار سینمایی آنان است. حسیب امیدوار است اگر زمینه و فرصت مناسبی فراهم شود، بتواند بار دیگر در پروژههای سینمایی حضور یابد و تجربههای تازهای در عرصهٔ بازیگری به دست آورد. برای یک بازیگر جوان افغان که در مهاجرت زندگی میکند، یافتن چنین فرصتهایی همیشه آسان نیست. محدودیت ارتباط با محیط هنری، تفاوت زبان و فرهنگ و دسترسی دشوار به پروژههای سینمایی، از جمله موانعی است که میتواند مسیر فعالیت حرفهای را طولانیتر و دشوارتر سازد. با وجود این، حفظ علاقه به بازیگری و ادامهٔ ارتباط با سینما میتواند زمینهساز تجربههای تازه و حضور دوباره در عرصهٔ هنر باشد. سینمای افغانستان در دهههای گذشته، با وجود جنگ، ناامنی، محدودیتهای اقتصادی و مشکلات ساختاری، شاهد تلاش هنرمندان و فیلمسازانی بوده است که کوشیدهاند داستان زندگی مردم این کشور را به تصویر بکشند. در سالهای اخیر نیز مهاجرت شمار زیادی از هنرمندان و فعالان فرهنگی افغان، بخش مهمی از ظرفیت انسانی سینمای افغانستان را به بیرون از کشور منتقل کرده است. بسیاری از این هنرمندان اکنون در کشورهای مختلف زندگی میکنند و برای ادامهٔ فعالیت حرفهای خود با شرایط تازهای روبهرو هستند. در چنین وضعیتی، تجربهٔ بازیگران جوانی مانند حسیب رسولی میتواند بخشی از روایت نسلی باشد که میخواهد با وجود تغییر محیط زندگی، ارتباط خود را با سینمای افغانستان حفظ کند. ادامهٔ فعالیت این نسل تنها به استعداد و علاقهٔ فردی وابسته نیست؛ بلکه دسترسی به فرصتهای کاری، همکاری با فیلمسازان، حمایت نهادهای فرهنگی و فراهمشدن زمینهٔ تولید آثار سینمایی نیز در آن نقش دارد. داستان حسیب رسولی، از حضور در فیلم «پرورشگاه» تا تجربهٔ نوشتن فیلمنامه و امید به همکاری دوباره با کارگردانان سینما، یادآور این واقعیت است که مهاجرت الزاماً به معنای پایان مسیر هنری نیست؛ هرچند میتواند راه رسیدن به آن را دشوارتر کند. برای جوانانی که سینما را بخشی از هویت و علاقهٔ خود میدانند، حفظ این پیوند و انتظار برای فرصتهای تازه، میتواند راهی برای ادامهٔ حضور در عرصهٔ فرهنگ و هنر باشد.
فرهنگ و هنر
نظرات (0)