انتاریو؛ کسری ۱۶٫۹ میلیارد دالری — بهای حفاظت از اقتصاد؟

وزیر مالیه انتاریو، پیتر بتلنفالوی، در ۲۹ اکتبر، بیانیه اقتصادی پاییزی را با عنوان «طرحی برای حفاظت از انتاریو» تقدیم کرد؛ و عدد اصلی آن، کسری ۱۶٫۹ میلیارد دالری در سال ۲۰۲۶-۲۷ است — ۳٫۱ میلیارد بیشتر از آنچه بودجه بهار پیش‌بینی کرده بود. بازگشت به توازن، بار دیگر به تعویق افتاد: این بار تا ۲۰۲۹-۳۰؛ چهارمین تعویق از ۲۰۲۴ به این سو.

دلیل، روشن است: تعرفه‌های امریکا و نااطمینانی جهانی. رشد واقعی اقتصاد، که در بودجه ۱ درصد پیش‌بینی شده بود، حالا تنها نیم درصد برآورد می‌شود؛ درآمد استان، ۲۳۲٫۶ میلیارد دالر است — ۲ میلیارد بیشتر از پیش‌بینی — اما هزینه‌ها، ۴٫۴ میلیارد بیشتر شده و به ۲۴۷٫۳ میلیارد رسیده است. به بیان ساده، انتاریو پول بیشتری می‌گیرد، اما بیشتر از آن خرج می‌کند؛ و این انتخاب، آگاهانه است.

دولت فورد، این انتخاب را «حفاظت» می‌نامد: کسری بیشتر، به‌جای کاهش هزینه‌ها در دل رکود ناشی از تجارت. طرح زیربنایی ۲۱۱ میلیارد دالری ده‌ساله، دست‌نخورده مانده است؛ معافیت مالیاتی رقابتی انتاریو، با معافیت فدرال هماهنگ شده؛ و مشاوره‌های پیش‌بودجه، از نوامبر آغاز می‌شود. پیام دولت این است: در طوفان تعرفه، نباید چتر را بست.

اما بهای این حفاظت، سنگین است. هزینه بهره بدهی، امسال به ۱۷٫۴ میلیارد دالر می‌رسد — بیشتر از خود کسری. یعنی انتاریو، تنها برای بهره بدهی‌های گذشته، بیش از کل کسری امسال پول می‌دهد؛ پولی که نه مدرسه می‌سازد، نه جاده و نه بیمارستان. کسری، امسال ۱٫۳ درصد تولید ناخالص داخلی است؛ و بیکاری، به‌طور میانگین ۷٫۲ درصد. این‌ها عددهای یک بحران نیستند، اما عددهای یک تنگنای درازمدت‌اند.

چشم‌انداز دولت، روشن و در عین حال شکننده است: کسری ۱۲٫۷ میلیارد در ۲۰۲۷-۲۸، ۶٫۷ میلیارد در ۲۰۲۸-۲۹، و سرانجام مازاد اندک ۰٫۲ میلیاردی در ۲۰۲۹-۳۰ — درست پیش از انتخابات بعدی استان. این زمان‌بندی، تصادفی نیست؛ اما تحقق آن، به چیزی وابسته است که دولت بر آن کنترلی ندارد: پایان جنگ تجاری با امریکا، و بازگشت رشد به ۱٫۵ درصد در سال آینده و ۲ درصد تا ۲۰۲۹.

پرسش واقعی، این نیست که کسری خوب است یا بد؛ پرسش این است که کسری، برای چه خرج می‌شود. اگر برای حفظ کارخانه‌ها، شغل‌ها و زیربناها باشد، بهای آن را می‌توان پذیرفت؛ اگر برای به تعویق انداختن تصمیم‌های سخت باشد، بهای آن را نسل بعد می‌پردازد. انتاریو، با ۱۶٫۹ میلیارد دالر کسری، دارد روی آینده شرط می‌بندد؛ و آنچه این شرط را می‌برد یا می‌بازد، نه در کویینزپارک که در واشنگتن رقم می‌خورد.

نویسنده: مختار نگاه