نوازش و نگرانی: مذاکرات پرمعنا بین ازبکستان و طالبان

در پی سفر هیئت بلندپایه ازبکستان به کابل، وعده‌های اقتصادی مطرح شده به نظر می‌رسد برای افغانستان دربردارنده فرصت‌های جدید و چالش‌های احتمالی باشد. این امتیازات اقتصادی، از جمله تحویل دهی سفارت افغانستان در تاشکند برای طالبان، آغاز پروژه‌های منطقه‌ای مانند (افغان - ترانس)، سرمایه‌گذاری در تولید برق حرارتی، کاهش تعرفه‌های گمرکی و بسیاری از موارد دیگر، نشان دهنده تلاش ازبکستان برای ایجاد یک رابطه مستحکم با حکومت طالبان است.

بختیار سعیدوف وزیر خارجه ازبکستان دیروز (۱۲ مارچ) در رأس یک هیئت بلند پایه ۳۰ نفری وارد کابل شد و با تعدادی از مقامات طالبان از جمله « ملا حسن آخند نخست وزیر طالبان، ملا عبدالغنی برادر معاون اقتصادی، مولوی امیرخان متقی وزیر خارجه، خلیفه سراج الدین حقانی وزیر داخله و نورالدین عزیزی وزیر تجارت و صنعت طالبان» دیدار و ملاقات کرده است.

[caption id="attachment_1037" align="alignleft" width="100"] حامد کریمی
گزارشگر ارشد سیاست و روابط بین الملل[/caption]

نگرانی ازبکستان از فعالیت گروه‌های افراطی مانند نهضت اسلامی ازبکستان، ادامه کار پروژه کانال آبی قوش تیپه و مواد مخدر، دلایل محکمی برای این همکاری‌های تجاری به نظر می‌رسند. اما، مواضع متفاوت در مورد کانال قوش تیپه که همواره توسط طالبان به عنوان خط سرخ اعلام شده، نشان‌دهنده پیچیدگی‌های این روابط است.

از یک سو، طالبان با قرار گرفتن در موضع امتیازگیری، احتمال موافقت با برخی از خواسته‌های ازبکستان را نشان می‌دهند، اما اختلافات داخلی و عدم صلاحیت کامل مقامات حکومت طالبان ممکن است مانع از پیشرفت سریع در این زمینه‌ها شود. از سوی دیگر، طالبان ممکن است به دنبال استفاده از حمایت ازبکستان به عنوان اهرمی در چانه‌زنی‌های سیاسی برای کسب مشروعیت بین‌المللی باشند.

در این بین، جامعه بین‌المللی و منطقه با دقت شاهد تحولات در این روابط اند. مذاکرات اخیر می‌تواند بستری برای فرصت‌های اقتصادی نو در افغانستان ایجاد کند، اما موفقیت آن به قدرت مدیریت و دیپلماسی دو طرف بستگی دارد.